Ο Δημήτρης Χορν κορυφαίος και στο τραγούδι

«Στη σκηνή πέταγε, λες, στριφογυρνούσε σαν πουλί, γλιστρούσε στο σανίδι σαν μελωδία ουράνια, σαν δεκαπεντασύλλαβος βαθέων συναισθημάτων. Έφερνε στην παράσταση το ιλαρόν φως των παιδικών μας χρόνων. Ένα παιδί ορμούσε στο πάλκο με όλη την αθωότητα και το δαιμόνιο του κόσμου, κι αυτό το άγουρο αεικίνητο δαιμόνιον ήτανε που έβαφε ανεξίτηλα τον κάθε του ρόλο. Στη σκηνή ο Χορν δεν είχε πατρίδα, δεν είχε ηλικία, ανήκε στα αερικά της ποίησης και ήταν όλος δικός τους», γράφει ο Σταμάτης Φασουλής στο αφιέρωμα της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ για τον μεγάλο ηθοποιό.

Ιησούς Χριστός Υπέρλαμπρο Άστρο (1973)

Jesus Christ Superstar
Σκηνοθεσία: Νόρμαν Τζούισον
Μουσική: Άντριου Λόιντ Βέμπερ
Λιμπρέτο: Τιμ Ράις.
Παίζουν/τραγουδούν: Τεντ Νίλι (Χριστός), Καρλ Άντερσον (Ιούδας Ισκαριώτης), Ιβόν Έλιμαν (Μαρία Μαγδαληνή), Μπάρι Ντένεν (Πόντιος Πιλάτος), Μπομπ Μπίγκαμ (Καϊάφας), Κερτ Γιάγκγιαμ (Άννας), Τζος Μόστελ (Βασιλιάς Ηρώδης), Λάρι Μάρσαλ (Σίμων ο Ζηλωτής).

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του Χριστού, η είσοδος στα Ιεροσόλυμα, η σύλληψη και η σταύρωσή του, γυρίσθηκαν ταινία σε μορφή ροκ όπερας.
Γνήσιο τέκνο της εποχής της αμφισβήτησης, το «Jesus Christ Superstar» τον καιρό που πρωτοπροβλήθηκε έγινε κόκκινο πανί για διάφορες πληθυσμιακές ομάδες παγκοσμίως. Οι φανατικοί χριστιανοί θεώρησαν προκλητική τη σύνδεση του Ιησού με την «τρισκατάρατη» μουσική ροκ, οι Εβραίοι διέγνωσαν αντισημιτισμό, ενώ κάποιοι αντιρατσιστές αντιμετώπισαν με καχυποψία το γεγονός ότι ο μόνος μαύρος ηθοποιός-τραγουδιστής που κρατά μεγάλο ρόλο στην ταινία υποδύεται τον Ιούδα. Τα παρατράγουδα δεν έλειψαν ούτε από την ελληνική σταδιοδρομία της ταινίας, με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας των πιστών έξω από τους κινηματογράφους και με την αρχική απαγόρευσή της.

Ο μυστηριώδης ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΦΟΝΙΑΣ

Το 1976 ο Μάνος Χατζιδάκις κυκλοφόρησε, σε ποίηση του Νίκου Γκάτσου, έναν εξαιρετικό δίσκο που λεγόταν Αθανασία. Τα λόγια περιττεύουν για την αρτιότητα και τη διάχυτη ευωδιά της μουσικής τού Μάνου, άρρηκτα ενωμένη με τον λυρισμό του Γκάτσου! Μέσα σε αυτά τα διαμάντια τους ξεχώριζε και Ο ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΦΟΝΙΑΣ.

Από όταν πρωτακούσαμε αυτό το εκπληκτικό τραγούδι είχαμε κι εμείς προσπαθήσει να μαντέψουμε την ιστορία του. Πιστεύαμε ότι δεν μπορεί απλώς να ήταν μια μυθοπλασία του Νίκου Γκάτσου. Κάτι σίγουρα κρυβόταν από πίσω. Τι να είχε γίνει, αλήθεια; Τι ήταν αυτό που είχε κάνει τον κορυφαίο μας ποιητή να γράψει ένα τόσο συγκινητικό ποίημα, στήνοντας μια μικρή σκηνή αρχαίας τραγωδίας, όντας περιβεβλημένο με μυστήριο αλλά και με ένα στεφάνι πάνω από τον ίδιο τον φονιά;

Γιορτινά μουσικά πεφταστέρια

Περνάμε δύσκολα, λιμοί, καταποντισμοί και όλα τα κακά της μοίρας μας έχουν εφορμήσει και μας σφυροκοπούν ανελέητα . Δοκιμάζονται οι αντοχές και η υπομονή μας. Πόλεμοι, εγκληματικότητα, κάθε είδους παραβατικότητα, μια φύση που εκδικείται ανελέητα, κι εμείς με μια επιδεικτική κοινωνική αναλγησία, που φτάνει στα όρια της ψυχικής αναπηρίας, από ψηλά αγναντεύουμε. Ο άνθρωπος όμως έχει αποδείξει  σε όλη την ιστορία του ότι είναι δυνατόν να αντεπεξέλεθει.

Αυτές τις μέρες μας δίνεται η ευκαιρία και ο χρόνος να κάνουμε τον απολογισμό μας και να καθαρίσουμε την ψυχή και το μυαλό μας.

Αν το γυαλί απ’ όπου βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο ήταν πιο καθαρό, το καθετί θα φαινότανε στον άνθρωπο τέτοιο που πραγματικά είναι, δηλαδή χωρίς αρχή και τέλος. Όμως ο άνθρωπος πήγε και κλείστηκε από μόνος του και περιορίστηκε σε τέτοιο σημείο, που να μη βλέπει παρά μόνο όσο του επιτρέπουν οι χαραμάδες της φυλακής του.

 (Εν Λευκώ, Οδυσσέας Ελύτης)

Σεπτέμβριος γράφει το ημερολόγιο...

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι
Μουσκέψανε τα λόγια πού είχανε γεννήσει αστροφεγγιές
Όλα τα λόγια που είχανε μοναδικό τους προορισμόν Εσένα!
Κατά πού θ’ απλώσουμε τα χέρια μας τώρα που δε μας λογαριάζει πια ο καιρός
Κατά πού θ’ αφήσουμε τα μάτια μας τώρα που οι μακρινές γραμμές ναυάγησαν στα σύννεφα
Τώρα που κλείσανε τα βλέφαρά σου απάνω στα τοπία μας
Κι είμαστε – σαν να πέρασε μέσα μας η ομίχλη –
Μόνοι ολομόναχοι τριγυρισμένοι απ’ τις νεκρές εικόνες σου
Οδ. Ελύτη «Προσανατολισμοί-Σποράδες»

Τραγούδια της Επανάστασης του 1821

Τα κλέφτικα τραγούδια δημιουργούνται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και ιδιαίτερα την εποχή που αρχίζει έντονα η δράση των Ελλήνων Κλεφτών. Ο λαογράφος και μελετητής του δημοτικού τραγουδιού Νικόλαος Πολίτης, σε έκδοσή του το 1914, κατατάσσει σε ξεχωριστή κατηγορία αυτό το είδος. Είναι τραγούδια που τα έπλαθαν και τα έλεγαν συνήθως λαϊκοί τραγουδιστές σε πανηγύρια και άλλες εκδηλώσεις, κατά τους χρόνους της δράσης των Κλεφτών.Πολλά από αυτά τα δημιουργούσαν αυτοσχεδιάζοντας στα λημέρια τους και τους χρωστάμε τη διαφύλαξη γεγονότων και ανδραγαθημάτων στη διάρκεια της Επανάστασης. Εγκωμιάζουν τα έργα αλλά και διεκτραγωδούν τη σκληρή ζωή τους, αναφερόμενα, τα περισσότερα, σε συγκεκριμένα πρόσωπα και κατορθώματα, αλλά και στα θέματα αυτά γενικά. Κοιτίδα τους υπήρξε η Στερεά Ελλάδα (κατ’ εξοχήν) και η Πελοπόννησος, χωρίς να αποκλείεται και ο υπόλοιπος ηπειρωτικός ελλαδικός χώρος.
Πρέπει να σημειωθεί ότι τα ακόμη πρόσφατα δημοφιλή κλέφτικα και ιστορικά τραγούδια της Επανάστασης, περιβεβλημένα με τους θρύλους και τα κατορθώματα των Κλεφτών, στην πάροδο του χρόνου υπέστησαν με τη διάδοσή τους πολλές τροποποιήσεις και παραλλαγές, μέχρι ακόμη και τα τέλη του 19ου αιώνα.

Λούμπεν παλιά τραγούδια στη λούμπεν εποχή μας

Σύμφωνα με τα λεξικά, η λέξη λούμπεν σημαίνει αυτόν που έχει χάσει τα προνόμια της τάξης στην οποία ανήκε, έχοντας χάσει ταυτόχρονα και όλα τα δικαιώματά του. Υπό τον όρο «λούμπεν προλεταριάτο» τη συναντάμε στον Mαρξ και ύστερα από αυτόν σε πολλά άλλα έργα της κομμουνιστικής γραμματολογίας. «Λούμπεν προλεταριάτο» ο Mαρξ εννοούσε το εξαθλιωμένο και περιθωριακό τμήμα της εργατικής τάξης, που είχε χάσει την ταξική του συνείδηση και τον ρόλο του στην κοινωνία. Προσπαθούσε να επιβιώσει με ευκαιριακές εργασίες μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας.
Ο όρος αποδείχθηκε εξαιρετικά εύστοχος και χρήσιμος για να περιγράψει μερικά φαινόμενα της ρωμαίικης πορείας, που προχωράει στον χρόνο και φτάνει ως το δύσκολα να χαρακτηριστεί σήμερα και ούτω καθ' εξής.
Τα τελευταία χρόνια η «λούμπεν κατάσταση» και η κρίση αξιών είναι περισσότερο εκτεταμένες από ποτέ. Πέρα από την οικονομική, ζούμε στην έξαρσή τους και άλλες κρίσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται φυσικά και η καλλιτεχνική.

To αστραφτερό «Χαμόγελο της Τζοκόντας» του Μάνου Χατζιδάκι

Απόγευμα Κυριακής, φθινόπωρο του 1963. Η 5η Λεωφόρος της Νέα Υόρκης γεμάτη κόσμο. Ανάμεσα στο πλήθος περπατά μια γυναίκα μόνη. Στην προθήκη ενός βιβλιοπωλείου η «Τζοκόντα» του Λεονάρντο ντα Βίντσι κοσμεί το εξώφυλλο ενός βιβλίου. Και ένα μουσικό θέμα του Βιβάλντι ακουσμένο πρόσφατα... Ένας κάπως ευτραφής κύριος, ο οποίος περπατούσε στο φόντο μιας παρέλασης, συνδυάζοντας μέσα του τα παραπάνω –«σε έναν συγκερασμό απελπισίας και αναμνήσεων», όπως αργότερα θα εξομολογηθεί– τα μετέπλασε σε έναν από τα πιο εμπνευσμένους δίσκους της νεότερης μουσικής ιστορίας: στο «Χαμόγελο της Τζοκόντας».
Ο κύριος του σχεδόν κινηματογραφικού σκηνικού δεν ήταν άλλος από τον Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος εξομολογείται στο σημείωμα του δίσκου:

«Ο Σταυρός του Νότου», ένα μουσικό σημείο προσανατολισμού

Αυτός ο δίσκος με το όνομα ενός αστερισμού, του πιο φωτεινού του νότιου ημισφαιρίου, είναι πάνω από τριάντα χρόνων, διατηρείται ωστόσο αλώβητος, ο χρόνος τον αγαπάει, και, κόντρα, του προσθέτει τιμή και αξία ώσπου έχει γίνει ανεκτίμητος. Αναντίρρητα είναι πια κλασικός και εις πείσμα της εποχής που κυκλοφόρησε έγινε και εμπορικότατος.
Άλλα τα ακούσματα τότε. Δεν μπορώ να αποφύγω το προσωπικό. Γυρίζοντας πίσω θυμάμαι ότι ήμασταν νέοι και οι φίλοι με κορόιδευαν που τον άκουγα, όχι ότι δεν ήταν εκείνοι, ας πούμε, του «ποιοτικού». Παρ’ όλα αυτά τους ξένισε. Εμένα, μου έδωσε την ευκαιρία κατά πρώτον να γνωρίσω τον Νίκο Καββαδία. Αυτόν τον μεγάλο ποιητή που με ταξίδεψε στις ανοιχτές θάλασσες, στους ωκεανούς, σε μέρη εξωτικά και άγνωστα. Και ας ζαλίζομαι πάνω στα καράβια, έτρεχα μαζί του τολμηρή και ατρόμητη να ζήσω και εγώ νοερά αυτές τις μοναδικές εμπειρίες που μας πρόσφερε με τις τόσο γλαφυρές εικόνες, τις περιγραφές, ό,τι παράξενο κι αληθινό δημιουργούσε η φύση από τη μια άκρη της γης μέχρι την άλλη, μαζί με τον έρωτα, τη φιλία, ανθρώπους κοσμοπολίτες, σκληρές συνθήκες ζωής, χούγια, και όλα αυτά τα συναισθήματα που είχα τότε την αίσθηση ότι μόνο οι ναυτικοί μπορούσαν να τα νιώσουν με αυτόν τον τρόπο.

Μουσικά αστέρια και αστεράκια

Αστέρι, σε ποια χώρα 
του απέραντού σου ουρανού
να λαμπυρίζεις τώρα;
Κ. Παλαμάς

Έλα και από τα δικά μας τα μέρη
για να μας οδηγήσεις, ανάγκη γαρ μεγίστη.

Εμείς εδώ προτείνουμε κάπως μακρινά μουσικά αστέρια και μαζί σάς στέλνουμε πολλές πολλές ευχές για Υγεία, Αγάπη και πολλή Δύναμη ώστε να καταφέρουμε να επιβιώσουμε μέσα σε αυτόν τον ζόφο που μας περιβάλλει!

Ξέρω κάποιο αστέρι 

- Δημήτρης Χορν

Β’ Βραβείο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (1959)

Στίχοι Κώστας Πρετεντέρης, Μουσική: Μίμης Πλέσσας

Ιστορία έρωτα και αναρχίας - Νίνο Ρότα

(Μιλάνο 1911-Ρώμη 1979). Ιταλός συνθέτης. Συνέθεσε δημοφιλέστατες και εκλεπτυσμένες μουσικές συνθέσεις για τον κινηματογράφο. Έγραψε μουσική για 16 ταινίες του Φεντερίκο Φελίνι (Λα Στράντα, Γλυκιά ζωή), του Βισκόντι και άλλων μεγάλων Ιταλών κινηματογραφιστών.

Ιστορία έρωτα και αναρχίας. Η ταινία είναι σκηνοθετημένη από τη Λίνα Βερτμύλερ το 1973 και πρωταγωνιστούν ο Τζιανκάρλο Τζιανίνι και η Μαριάντζελα Μελάτο. Η υπόθεση του έργου κινείται μέσα στη φασιστική Ιταλία πριν από το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και επικεντρώνεται στον χαρακτήρα του Τζιανίνι, ενός αναρχικού που ζει σε έναν οίκο ανοχής και σκοπεύει να σκοτώσει τον Μπενίτο Μουσολίνι. Η ταινία είχε προταθεί για τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1973 και ο Τζιανίνι είχε κερδίσει το βραβείο καλύτερου ηθοποιού. Η μουσική που ξεχύνεται με αφάνταστη ομορφιά και ζωντάνια μέσα από την ταινία είναι του Νίνο Ρότα.

Καντσόνε Αραμπιάτα με την Άννα Μελάτο

Amara me με την Άννα Μελάτο

---

Το βαλς για μια… άνοιξη

Το βαλς, στα Γαλλικά valse, προέρχεται από το γερμανικό ρήμα walzen που σημαίνει στροβιλίζομαι, χορεύω περιστρεφόμενος – η χαρακτηριστική κίνηση του χορού αυτού. Είναι σε χρόνο ¾ και ξεκίνησε αρχικά σε βραδύ ρυθμό, ενώ αργότερα, στην πρόσφατη μορφή του, προσέλαβε ζωηρό και γρήγορο ρυθμό, το λεγόμενο βιεννέζικο βαλς. Χορεύεται από ζευγάρια που περιστρέφονται διαγράφοντας κυκλική τροχιά. Είναι μια μορφή σύνθεσης που δεν προορίζεται για όρχηση αλλά για ενόργανη εκτέλεση. Χρησιμοποιήθηκε από τους  Φρεντερίκ. Σοπέν, Φραντς Λιστ, Γιοχάνες Μπραμς, Ρόμπερτ Σούμαν, Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι κ.λπ. (εκφραστικό βαλς, μελαγχολικό, ευγενές, επιδεικτικό).

Νίκος Γκάτσος: η ποίηση που έγινε τραγούδι

Ψηλός, λιγνός, μελαχρινός, με μάτια μεγάλα που έμελλαν στις δεκαετίες που ακολούθησαν, να κάψουν πολλές καρδιές, ελαφρά σκυφτός από φυσικού του, κάτω από μια μακριά ριχτή μπεζ καμπαρντίνα. … Ήταν ο δεύτερος μετά τον Εμπειρίκο. Κι ίσαμε σήμερα που γράφω, και που έχουνε περάσει τρεις δεκαετίες σχεδόν, είναι ένας από τους πέντε ή έξι σ’ ολόκληρη την Ελλάδα (μαζί με το Νικήτα Ράντο, το Νίκο Εγγονόπουλο και το Νάνο Βαλαωρίτη) που αποδειχτήκανε κάτοχοι του μυστικού. Θέλω να πω: της γοητείας, του θαύματος, και όχι των γνώσεων που σήμερα διδάσκονται στα Πανεπιστήμια και βρίσκονται σ’ όλες τις εγκυκλοπαίδειες. Ο Νίκος Γκάτσος «είχε ακούσει τη φωνή». Ενδιαφερότανε για το τυχαίο και την πιθανή αλλ’ ασύλληπτη νομοτέλειά του, όχι μόνο στην ποίηση, αλλά το ίδιο και στη ζωή, στο παιχνίδι, στα καθημερινά γεγονότα. Τον τραβούσε η άπειρη συνδυαστική της φαντασίας. Οδυσσέας Ελύτης

 

Βασίλης Τσιτσάνης, ο αναμορφωτής του ρεμπέτικου

Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 1915, ανήμερα του Αγίου Αθανασίου, γεννήθηκε ο Βασίλης Τσιτσάνης στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας (εξ ου και το παρατσούκλι του «Βλάχος»). Ήταν το τέταρτο από τα έξι παιδιά του Κώστα και της Βικτωρίας Τσιτσάνη, οι οποίοι κατάγονταν από την Ήπειρο: ο πατέρας του (τσαρουχάς το επάγγελμα) από το Μέτσοβο και η μητέρα του από τα Ζαγόρια.
Τα πρώτα μουσικά ακούσματα του Βασίλη ήταν από μια ιταλική μάντολα που είχε ο πατέρας του. Στο σπίτι τους στα Τρίκαλα μαζεύονταν συχνά παρέες φίλων και ο πατέρας Τσιτσάνης έπαιζε και τραγουδούσε. Τη μάντολα όμως, την οποία αργότερα ένας οργανοποιός τη μετέτρεψε σε μπουζούκι, δεν άφηνε να την αγγίξουν καν τα αγόρια του (ειδικά ο Βασίλης, που έδειχνε μια ιδιαίτερη περιέργεια για το όργανο), καθώς φοβόταν μήπως χάνουν χρόνο από τα μαθήματά τους. Έτσι μπολιάστηκε μουσικά ο μικρός Βασίλης.
Το 1927 πεθαίνει ο πατέρας του και ο Βασίλης μπαίνει για τα καλά στη βιοπάλη, παράλληλα όμως ξεκινάει αθόρυβα, αλλά πολύ δημιουργικά, η πορεία του στη μουσική σκηνή. Τα πρώτα του μαθήματα τα πήρε από έναν Ιταλό μαέστρο, τον Γκιόσα, που εκείνη την περίοδο επισκεπτόταν τα καλοκαίρια τα Τρίκαλα με το Τρίο Μπαρόνι από τη Ρώμη. Ο Τσιτσάνης, σε ηλικία 12 ετών, έπαιζε μαζί τους βιολί στα διαλείμματα του κινηματογράφου Πανελλήνιον, στις προβολές των βωβών ταινιών.

Τραγούδια του Μάη

Του Μαΐου ροδοφαίνεται η μέρα
που ωραιότερη φύση ξυπνάει
και την κάνουν λαμπρά και γελάει
πρασινάδες, αχτίδες, νερά. (Διονύσιος Σολωμός)

Ο Μάιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ!
Τον λόγο να έχει και η μουσική!  Για λιγουλάκι εξευγενισμό!
Μήνας, άρρηκτα ταυτισμένος με την έλευση της άνοιξης, με ιστορία και πολλούς αγώνες, που επιτάσσει άνοιγμα ψυχής!
Λίγα τραγούδια ανάμεικτα, εμπορικά και μη,
που ευτυχώς δεν τα πλακώνει η λησμονιά!

Το Έκτο Πάτωμα στο θέατρο

 Τον Νοέμβριο του 1991κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Περοκέ το έργο του Αλφρέντ Ζερί Το Έκτο Πάτωμα. Μια μουσικοχορευτική κωμική παράσταση σε σκηνοθεσία Δημήτρη Έξαρχου, Σκηνικά και Κοστούμια Γιώργου Ζιάκα και χορογραφίες Βαγγέλη Σειληνού.

Ένα έργο σταθμός για το ελληνικό θέατρο. Μια εκ των προτέρων επιτυχημένη συνταγή εφόσον αξιόλογοι δημιουργοί συναντήθηκαν στον ίδιο δρόμο. Ένα γαλλικό έργο που το ανέλαβαν, ξεκινώντας από τη διασκευή της  Άννας Παναγιωτοπούλου, να υπηρετήσουν υποκριτικά εξαιρετικά ονόματα του χώρου. Τη μουσική φυσικά επωμίσθηκε ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο οποίος εκείνη την εποχή λαμποκοπούσε με το νέο μουσικό του ύφος, τη φρεσκάδα, τη μοναδικότητα, την αισθαντικότητα, και εδώ βρέθηκε να οιστρηλατεί σε θαυμάσια θεατρικά μουσικά μονοπάτια. Με, εννοείται, τον έξοχο στίχο της Λίνας Νικολακοπούλου, θα γράψει υπέροχα τραγούδια όπως ένα από τα ωραιότερά του, την Κουπαστή, αλλά και το Τραγούδι της Κουτσομπόλας, το Τραγούδι της Ζήλιας ή το Εμβατήριο της Σκούπας, που και τώρα ακόμη ακούγονται με την ίδια ευχαρίστηση και ας μην ξέρουν την προέλευσή τους.

Ο ρεμπέτης του ντουνιά Μάρκος Βαμβακάρης

Ο Μάρκος Βαμβακάρης υπήρξε ο «Πατριάρχης» του ρεμπέτικου, ο «Γενάρχης» του μπουζουκιού, το «Δέντρο» που βγάζει τους κλώνους της λαϊκής μουσικής. Η παρουσία του στην ελληνική μουσική σκηνή, από το 1930, σηματοδότησε μια σειρά από γεγονότα και οροθέτησε μεγάλες εξελίξεις που συνδέθηκαν με την πορεία του ρεμπέτικου, του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού (και, σε προέκταση, της λαϊκής μουσικής) μέχρι τις ημέρες μας, δηλαδή στην εκπνοή του περασμένου αιώνα.
Η ουσία, πάντως, είναι μία: ότι ο ιδιοφυής (και μεγαλοφυής) αυθεντικός λαϊκός καλλιτέχνης (συνθέτης, στιχουργός, τραγουδιστής, οργανοπαίκτης) με τις εμπνεύσεις, το ταλέντο και την προσφορά του, ολοκλήρωσε ένα μεγαλόπνοο έργο, το οποίο αποτελεί ακόμη τη μεγάλη πλατφόρμα, που πάνω σ' αυτήν κινείται και δημιουργεί, 70 χρόνια, ένας κόσμος ολόκληρος, που ασχολείται με αυτό που ονομάζουμε και εννοούμε λαϊκό τραγούδι.
Ο Μάρκος γεννήθηκε το πρωί της Τετάρτης 10 Μαΐου του 1905 στον συνοικισμό Σκαλί της Άνω Χώρας στην Ερμούπολη της Σύρου από καθολικούς γονείς, τον Δομένικο και την Ελπίδα, που ήταν φτωχοί αγρότες. Ήταν ο πρωτότοκος από τα αδέλφια του (Λεονάρδος, Φραγκίσκος, Αργύρης, Ρόζα, Γκράτσια).

Τα διασκευασμένα ελληνικά ποπ του '60 και τα αυθεντικά

Όσοι από τους… παλιούς διανύουν τις ηλικίες των πρώτων και των δεύτερων -ήντα θα θυμούνται –οι περισσότεροι σίγουρα με μεγάλες δόσεις νοσταλγίας– τα ελληνικά ποπ συγκροτήματα που κυριολεκτικά έκαναν θραύση από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 έως τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’70. Με τραγούδια κυρίως χορευτικά, αλλά και με αρκετές μελωδίες, ξεσήκωναν τους έφηβους και τους νέους της τότε εποχής, σπάζοντας τα ταμεία. Λίγοι όμως γνώριζαν τότε ότι στην πλειονότητά τους τα τραγούδια αυτά ήταν διασκευές ξένων επιτυχιών.
Έτσι, μπορεί οι ανά τον κόσμο μουσικόφιλοι να δέχθηκαν τη «βρετανική εισβολή» των Beatles, των Αnimals, των Kinks και των Rolling Stones, εντός των συνόρων μας όμως επικρατούσαν τα εγχώρια συγκροτήματα, από τα οποία ξεπήδησαν πολλά μεγάλα ονόματα της ελληνικής μουσικής σκηνής και θεωρούνται ακόμη και σήμερα οι θεμελιωτές της pop και της rock ’n’ roll στη χώρα μας.
Παράλληλα, τα ιταλικά τραγούδια, τα οποία ήταν πάντοτε δημοφιλή στην Ελλάδα, στη δεκαετία 1960-1970 έφθασαν στο αποκορύφωμά τους. Τηλεοπτικές εκπομπές όπως το Canzonissima σημείωναν υψηλές τηλεθεάσεις και καθήλωναν στους δέκτες αυτούς τους λίγους προνομιούχους Έλληνες που είχαν τότε τηλεόραση, ενώ το Φεστιβάλ του Σαν Ρέμο ήταν κάθε χρόνο μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός για τη χώρα μας – πολλές φορές μάλιστα το τότε ΕΙΡ μετέδωσε απευθείας τον διαγωνισμό, στον οποίο ελάμβαναν μέρος Ιταλοί καλλιτέχνες αλλά και ξένοι γνωστοί ερμηνευτές που τραγουδούσαν στα Ιταλικά.

Το Ρεμπέτικο του Ξαρχάκου και του Γκάτσου

Μια ελληνική ταινία το έναυσμα. Ο Κώστας Φέρρης ονειρεύτηκε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ένα έργο που να ακολουθεί όλη την πορεία του ρεμπέτικου τραγουδιού. Η ταινία έγινε. Το θέμα της, σε σενάριο του ίδιου και της Σωτηρίας Λεονάρδου, μια ρεμπέτισσα τραγουδίστρια, γεννημένη στη Σμύρνη του 1919, που έρχεται στην Αθήνα αναζητώντας την τύχη της. Περιπλανώμενη εκείνη, παράλληλα εκτυλίσσονται και τα δραματικά γεγονότα που θα καθορίσουν την ελληνική σύγχρονη Ιστορία της Ελλάδας – Μικρασιατική Καταστροφή, Παπάγος, έλευση της Δεξιάς, κ.ά. Η ταινία θεωρήθηκε επιτυχημένη και έλαβε την Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ του Βερολίνου (1984), ενώ στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης (1983) τα βραβεία καλύτερης ταινίας, πρώτου γυναικείου ρόλου (Σωτηρία Λεονάρδου), δεύτερου ανδρικού ρόλου (Δημήτρης Πουλικάκος), δεύτερου γυναικείου ρόλου (Θέμις Μπαζάκα) και το Ειδικό Βραβείο (Σταύρος Ξαρχάκος).
Μεγάλη ειρωνεία, η ταινία δεν απέσπασε κανένα βραβείο για τη μουσική της, παρότι τα τραγούδια θα συνδυάσουν τη μεγάλη εμπορική επιτυχία με την ποιότητα, παραμένοντας ανεξίτηλα στον χρόνο και αφήνοντας μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη.

Ζουράβλι, Οι Γερανοί (Ρωσία) - Ντμίτρι Χβοροστόφσκι

Ένα από τα πολύ όμορφα και συγκινητικά τραγούδια, γνωστό ανά την υφήλιο, είναι οι Γερανοί, Ζουράβλι στη ρωσική γλώσσα.
Η ποίηση είναι του Ρασούλ Γκαμζάτοφ και η μουσική του Γιαν Φρέγκελ. Έχει γραφεί το 1968 για τους βετεράνους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αποτίοντας τον ελάχιστο φόρο τιμής στους ήρωες αυτούς.