Τζο Κόκερ - ένας θρύλος του ροκ και των μπλουζ

(20 Μαΐου 1944 - 22 Δεκεμβρίου 2014)
Ο Τζον Ρόμπερτ Κόκερ, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, ανήκε σε μια γενιά που δεν είχε την πολυτέλεια να μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον με έντονα καλλιτεχνικά ερεθίσματα. Γιος δημοσίου υπαλλήλου, ασχολήθηκε από τη νεαρή του ηλικία ως τεχνικός εγκαταστάσεων φυσικού αερίου. Παράλληλα, μολονότι η δουλειά του ήταν πολύωρη και κουραστική, ο Κόκερ, ζώντας σχεδόν διπλή ζωή, τα βράδια τραγουδούσε στις παμπ του Λονδίνου. Στα 16 του χρόνια, με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Vance Arnold, «έστησε» το πρώτο του συγκρότημα. Είχε αντιληφθεί από τότε ότι η μεγαλύτερη ίσως αρετή του ήταν η τραχιά, «λασπωμένη», σύμφωνα με τους ειδικούς, φωνή του, που τον βοηθούσε στις διασκευές πασίγνωστων τραγουδιών, κάτι που την εποχή εκείνη ήταν πολύ διαδεδομένο.

Πλάθιδο Ντομίνγκο, ο βασιλιάς της όπερας

Μαδρίτη, Ιανουάριος 1941.
Ισπανός τενόρος που έχει ερμηνεύσει όλο το λυρικό ρεπερτόριο, από τον Χαίντελ ως τον Βάγκνερ. Ακατάπαυστα δραστήριος από τα 16 του χρόνια και όσο πιο πολύ έκανε σπουδές γύρω από τη μουσική, όσο πιο πολύ ταξίδευε σε όλη την οικουμένη και ερμήνευε έργα των πιο σημαντικών μουσουργών, τόσο πιο πολύ ωρίμαζε ο ίδιος και μεγάλωνε η αγάπη του για τη μουσική. Πατρίδα του οι σκηνές του κόσμου για περίπου μισό αιώνα. Έχει τραγουδήσει σε 3.687 παραστάσεις ερμηνεύοντας 144 ρόλους. Επιπροσθέτως, έχει διευθύνει 526 παραστάσεις και έχει κάνει πάρα πολλές ηχογραφήσεις – πάνω από 100 δίσκους.
Ξεκίνησε τα πρώτα μαθήματα πιάνου σε ηλικία 8 ετών και χάρη στους γονείς του έλαβε τις βάσεις του μουσικού θεάτρου. Δεν είναι πολλοί οι καλλιτέχνες που έχουν διαγράψει μια τέτοια επιτυχημένη σταδιοδρομία.

Ο «Θεσσαλικός κύκλος» του Γιάννη Μαρκόπουλου

Ο «Θεσσαλικός κύκλος» κυκλοφόρησε το 1973, έναν χρόνο προτού πέσει στην Ελλάδα η χούντα των συνταγματαρχών. Ένας πολύ ξεχασμένος δίσκος, δυστυχώς, και όχι όσο θα έπρεπε αναγνωρισμένος. Το έργο είναι ένα αφιέρωμα στους κολίγες αγρότες και στον αγώνα τους, που έγραψαν ιστορία στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Γιάννης Μαρκόπουλος έντυσε μουσικά τους θαυμάσιους λαϊκούς στίχους του Κώστα Βίρβου, που βρίθουν εν μέσω χιούμορ και σάτιρας κοινωνικού και υποκρύπτοντος πολιτικού νοήματος. Ολόκληρη η δομή του δίσκου και ο καλά συγκαλυμμένος στίχος με μανδύα που έμοιαζε ανώδυνος του επέτρεψε μέσα στην επταετία να αναδειχθεί και να αγαπηθεί. Το έργο κυκλοφόρησε σε διπλό δίσκο με εξώφυλλο ένα παραδοσιακό υνί σχεδιασμένο από τον ζωγράφο Δημήτρη Μυταρά, και ο συνθέτης έγραφε: «Στον “Θεσσαλικό κύκλο”, τη μουσική παράσταση, υπάρχουν δύο δυνάμεις.

Τζορτζ Γκέρσουιν - Γαλάζια Ραψωδία

Μπρούκλιν 1898 - Χόλυγουντ 1937.

Αμερικανός συνθέτης και πιανίστας. Παιδί Ρωσοεβραίων μεταναστών που, αν και έλαβε μόνο στοιχειώδη εκπαίδευση, διέθετε τόσο ταλέντο που του επέτρεψε να ξεπεράσει το ταπεινό ξεκίνημά του και να γράψει στην αρχή (16 ετών) τραγούδια για διαφημίσεις και κατόπιν περίφημα τραγούδια και μιούζικαλ σε ηλικία μόλις 21 ετών. Συνέθεσε επίσης αριστουργήματα όπως την κλασική, βασισμένη στην τζαζ, Γαλάζια Ραψωδία, σε ηλικία 26 ετών, το Κοντσέρτο για Πιάνο σε φα και το συμφωνικό ποίημα Ένας Αμερικανός στο Παρίσι πριν από τα 30 του. Συνέδεσε μέσα από μια σημαντική και πιο σύγχρονη συμφωνική έκφραση τη δική του μουσική με τις παραδόσεις της χώρας του, αξιοποιώντας τον ρυθμικό, αρμονικό και μελωδικό πλούτο του περιβάλλοντός του.  Απέκτησε μεγάλο κύρος, γνώρισε την εμπορική επιτυχία και πέθανε από όγκο στον εγκέφαλο σε ηλικία 38 ετών.

Ο Γκέρσουιν συνέθεσε τη Γαλάζια Ραψωδία σε διάστημα τριών εβδομάδων, κατόπιν παραγγελίας του Πολ Γουάιτμαν, διακεκριμένου μαέστρου τζαζ μπάντας. Εκείνη την εποχή ο Γκέρσουιν δεν κατείχε την τέχνη της ενορχήστρωσης, έτσι την ανέλαβε ο Φρεντ Γκοφρέ, ο οποίος αργότερα διασκεύασε το έργο για συμφωνική ορχήστρα.

Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο μέγας σερ της καρδιάς μας

Αθήνα 11.12.1922 - 7.4.2005.
Με επιφωνήματα θαυμασμού θα μπορούσε να ξεκινήσει αυτό το μικρό αφιέρωμα σε έναν από τους σημαντικότερους –για εμάς ο κορυφαίος– μεταπολεμικούς τραγουδιστές, με μακρόχρονη διαδρομή στο ελληνικό τραγούδι. Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης υπήρξε παράλληλα και αξιολογότατος συνθέτης, στιχουργός και οργανοπαίκτης.
Η ερμηνεία του στα τραγούδια ανυπέρβλητη, ένας κήπος ευωδιαστός, που δυσκολεύει να γίνει οποιοδήποτε απάνθισμα.
Γεννήθηκε στο Περιστέρι και ήταν το μικρότερο παιδί μιας οκταμελούς φτωχής οικογένειας. Εργάστηκε αρχικά ως υδραυλικός και, όπως λέει ο ίδιος, «ήμουν καλός τεχνίτης. Από το σπίτι βέβαια θέλαν’ να με μορφώσουν... τ' αδέρφια μου, ο πατέρας μου, η μάνα μου... επειδή εγώ ήμουν ο τελευταίος […] Από τ’ αδέρφια μου κανένας δεν πέρασε στα γράμματα, πήγαν όλοι σε τέχνες, και θέλαν’ εμένα να με κάνουν να μάθω γράμματα, να πάω παραπέρα απ’ το δημοτικό. Εγώ εν τω μεταξύ από μικρός, από εφτά-οχτώ χρονών, παίζω κιθάρα κι έχω μέσα μου κάτι […] Έχω ακούσει και τον Μάρκο τον Βαμβακάρη, τον Σωκράτη της ελληνικής μουσικής, του λαϊκού μας τραγουδιού. […] Είχε έρθει στο Περιστέρι κι έπαιξε μαζί με τον Χιώτη το ’36-’37...

Επεμβαίνεις, του Σταμάτη Κραουνάκη

Σε μια έρημο με αμπέχονα, ζιβάγκο και τύπους με μούσια που αφισοκολλούσαν για την ΚΝΕ, τον Ρήγα Φεραίο και τη Νεολαία ΠΑΣΟΚ τους δρόμους της Αθήνας, έσκασε σαν κεραυνός ο δίσκος «Σκουριασμένα χείλια» με τη Βίκυ Μοσχολιού και έναν περίεργο διοπτροφόρο νέο από την Καλλιθέα, που τότε πάντως τότε έμενε στο Παλαιό Φάληρο, τον Σταμάτη Κραουνάκη.
Η ιδιότυπη σύμπραξη της λαϊκής ιέρειας που ήταν ήδη σταρ, με τον νεαρό συνθέτη και τον στιχουργό Κώστα Τριπολίτη παραξένεψε και άρεσε πολύ. Και είναι ιδιότυπη σύμπραξη αφού ο Κραουνάκης είχε κάνει έως τότε μόνο δύο και άγνωστες δισκογραφικές δουλειές, «Το όνειρο του Βασίλη» και «Το σπίτι του Αγαμέμνονα», δηλαδή μουσική για θέατρο.

Κώστας Χατζής, ο τραγουδοποιός της μπαλάντας

Ο αθίγγανος τραγουδοποιός, ο ερμηνευτής με την ιδιαίτερη φωνή, την κιθάρα, και το ξεχωριστό προσωπικό ύφος, που είχαμε την τύχη να τον χαρούμε σε πολλά είδη μουσικής – μπαλάντα, έντεχνο, νέο κύμα κ.ά. Ξεχώρισε στη δεκαετία του 1960 κομίζοντας πρώτα ένα ήθος αλλά και ένα είδος μουσικής που συγκίνησε εκείνη την εποχή, εν πρώτοις με τα υπέροχα ερωτικά τραγούδια του που μιλούσαν για έρωτα και αγάπη με την αληθινή τους έννοια και που πια οι  αδυσώπητοι καιροί μας έχουν αφανίσει τούτα τα χαρακτηριστικά τους. Επίσης, εξίσου σημαντικά ήταν τα κοινωνικά και αντιρατσιστικά τραγούδια του και υπερασπίστηκε με πάθος τους αδύναμους. Τραγούδια που κατήγγελλαν κάθε αδικία και με τα οποία ταυτίστηκαν αφάνταστα εκείνες οι γενιές. Ένα λαμπερό αστέρι με ένα ιδιότυπο επαναστατικό θα λέγαμε τραγούδι για εκείνο τον καιρό.