Ιστορία έρωτα και αναρχίας - Νίνο Ρότα

(Μιλάνο 1911-Ρώμη 1979). Ιταλός συνθέτης. Συνέθεσε δημοφιλέστατες και εκλεπτυσμένες μουσικές συνθέσεις για τον κινηματογράφο. Έγραψε μουσική για 16 ταινίες του Φεντερίκο Φελίνι (Λα Στράντα, Γλυκιά ζωή), του Βισκόντι και άλλων μεγάλων Ιταλών κινηματογραφιστών.

Ιστορία έρωτα και αναρχίας. Η ταινία είναι σκηνοθετημένη από τη Λίνα Βερτμύλερ το 1973 και πρωταγωνιστούν ο Τζιανκάρλο Τζιανίνι και η Μαριάντζελα Μελάτο. Η υπόθεση του έργου κινείται μέσα στη φασιστική Ιταλία πριν από το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και επικεντρώνεται στον χαρακτήρα του Τζιανίνι, ενός αναρχικού που ζει σε έναν οίκο ανοχής και σκοπεύει να σκοτώσει τον Μπενίτο Μουσολίνι. Η ταινία είχε προταθεί για τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1973 και ο Τζιανίνι είχε κερδίσει το βραβείο καλύτερου ηθοποιού. Η μουσική που ξεχύνεται με αφάνταστη ομορφιά και ζωντάνια μέσα από την ταινία είναι του Νίνο Ρότα.

Καντσόνε Αραμπιάτα με την Άννα Μελάτο

Amara me με την Άννα Μελάτο

---

Το βαλς για μια… άνοιξη

Το βαλς, στα Γαλλικά valse, προέρχεται από το γερμανικό ρήμα walzen που σημαίνει στροβιλίζομαι, χορεύω περιστρεφόμενος – η χαρακτηριστική κίνηση του χορού αυτού. Είναι σε χρόνο ¾ και ξεκίνησε αρχικά σε βραδύ ρυθμό, ενώ αργότερα, στην πρόσφατη μορφή του, προσέλαβε ζωηρό και γρήγορο ρυθμό, το λεγόμενο βιεννέζικο βαλς. Χορεύεται από ζευγάρια που περιστρέφονται διαγράφοντας κυκλική τροχιά. Είναι μια μορφή σύνθεσης που δεν προορίζεται για όρχηση αλλά για ενόργανη εκτέλεση. Χρησιμοποιήθηκε από τους  Φρεντερίκ. Σοπέν, Φραντς Λιστ, Γιοχάνες Μπραμς, Ρόμπερτ Σούμαν, Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι κ.λπ. (εκφραστικό βαλς, μελαγχολικό, ευγενές, επιδεικτικό).

Νίκος Γκάτσος: η ποίηση που έγινε τραγούδι

Ψηλός, λιγνός, μελαχρινός, με μάτια μεγάλα που έμελλαν στις δεκαετίες που ακολούθησαν, να κάψουν πολλές καρδιές, ελαφρά σκυφτός από φυσικού του, κάτω από μια μακριά ριχτή μπεζ καμπαρντίνα. … Ήταν ο δεύτερος μετά τον Εμπειρίκο. Κι ίσαμε σήμερα που γράφω, και που έχουνε περάσει τρεις δεκαετίες σχεδόν, είναι ένας από τους πέντε ή έξι σ’ ολόκληρη την Ελλάδα (μαζί με το Νικήτα Ράντο, το Νίκο Εγγονόπουλο και το Νάνο Βαλαωρίτη) που αποδειχτήκανε κάτοχοι του μυστικού. Θέλω να πω: της γοητείας, του θαύματος, και όχι των γνώσεων που σήμερα διδάσκονται στα Πανεπιστήμια και βρίσκονται σ’ όλες τις εγκυκλοπαίδειες. Ο Νίκος Γκάτσος «είχε ακούσει τη φωνή». Ενδιαφερότανε για το τυχαίο και την πιθανή αλλ’ ασύλληπτη νομοτέλειά του, όχι μόνο στην ποίηση, αλλά το ίδιο και στη ζωή, στο παιχνίδι, στα καθημερινά γεγονότα. Τον τραβούσε η άπειρη συνδυαστική της φαντασίας. Οδυσσέας Ελύτης

 

Βασίλης Τσιτσάνης, ο αναμορφωτής του ρεμπέτικου

Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 1915, ανήμερα του Αγίου Αθανασίου, γεννήθηκε ο Βασίλης Τσιτσάνης στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας (εξ ου και το παρατσούκλι του «Βλάχος»). Ήταν το τέταρτο από τα έξι παιδιά του Κώστα και της Βικτωρίας Τσιτσάνη, οι οποίοι κατάγονταν από την Ήπειρο: ο πατέρας του (τσαρουχάς το επάγγελμα) από το Μέτσοβο και η μητέρα του από τα Ζαγόρια.
Τα πρώτα μουσικά ακούσματα του Βασίλη ήταν από μια ιταλική μάντολα που είχε ο πατέρας του. Στο σπίτι τους στα Τρίκαλα μαζεύονταν συχνά παρέες φίλων και ο πατέρας Τσιτσάνης έπαιζε και τραγουδούσε. Τη μάντολα όμως, την οποία αργότερα ένας οργανοποιός τη μετέτρεψε σε μπουζούκι, δεν άφηνε να την αγγίξουν καν τα αγόρια του (ειδικά ο Βασίλης, που έδειχνε μια ιδιαίτερη περιέργεια για το όργανο), καθώς φοβόταν μήπως χάνουν χρόνο από τα μαθήματά τους. Έτσι μπολιάστηκε μουσικά ο μικρός Βασίλης.
Το 1927 πεθαίνει ο πατέρας του και ο Βασίλης μπαίνει για τα καλά στη βιοπάλη, παράλληλα όμως ξεκινάει αθόρυβα, αλλά πολύ δημιουργικά, η πορεία του στη μουσική σκηνή. Τα πρώτα του μαθήματα τα πήρε από έναν Ιταλό μαέστρο, τον Γκιόσα, που εκείνη την περίοδο επισκεπτόταν τα καλοκαίρια τα Τρίκαλα με το Τρίο Μπαρόνι από τη Ρώμη. Ο Τσιτσάνης, σε ηλικία 12 ετών, έπαιζε μαζί τους βιολί στα διαλείμματα του κινηματογράφου Πανελλήνιον, στις προβολές των βωβών ταινιών.

Τραγούδια του Μάη

Του Μαΐου ροδοφαίνεται η μέρα
που ωραιότερη φύση ξυπνάει
και την κάνουν λαμπρά και γελάει
πρασινάδες, αχτίδες, νερά. (Διονύσιος Σολωμός)

Ο Μάιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ!
Τον λόγο να έχει και η μουσική!  Για λιγουλάκι εξευγενισμό!
Μήνας, άρρηκτα ταυτισμένος με την έλευση της άνοιξης, με ιστορία και πολλούς αγώνες, που επιτάσσει άνοιγμα ψυχής!
Λίγα τραγούδια ανάμεικτα, εμπορικά και μη,
που ευτυχώς δεν τα πλακώνει η λησμονιά!

Το Έκτο Πάτωμα στο θέατρο

 Τον Νοέμβριο του 1991κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Περοκέ το έργο του Αλφρέντ Ζερί Το Έκτο Πάτωμα. Μια μουσικοχορευτική κωμική παράσταση σε σκηνοθεσία Δημήτρη Έξαρχου, Σκηνικά και Κοστούμια Γιώργου Ζιάκα και χορογραφίες Βαγγέλη Σειληνού.

Ένα έργο σταθμός για το ελληνικό θέατρο. Μια εκ των προτέρων επιτυχημένη συνταγή εφόσον αξιόλογοι δημιουργοί συναντήθηκαν στον ίδιο δρόμο. Ένα γαλλικό έργο που το ανέλαβαν, ξεκινώντας από τη διασκευή της  Άννας Παναγιωτοπούλου, να υπηρετήσουν υποκριτικά εξαιρετικά ονόματα του χώρου. Τη μουσική φυσικά επωμίσθηκε ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο οποίος εκείνη την εποχή λαμποκοπούσε με το νέο μουσικό του ύφος, τη φρεσκάδα, τη μοναδικότητα, την αισθαντικότητα, και εδώ βρέθηκε να οιστρηλατεί σε θαυμάσια θεατρικά μουσικά μονοπάτια. Με, εννοείται, τον έξοχο στίχο της Λίνας Νικολακοπούλου, θα γράψει υπέροχα τραγούδια όπως ένα από τα ωραιότερά του, την Κουπαστή, αλλά και το Τραγούδι της Κουτσομπόλας, το Τραγούδι της Ζήλιας ή το Εμβατήριο της Σκούπας, που και τώρα ακόμη ακούγονται με την ίδια ευχαρίστηση και ας μην ξέρουν την προέλευσή τους.

Ο ρεμπέτης του ντουνιά Μάρκος Βαμβακάρης

Ο Μάρκος Βαμβακάρης υπήρξε ο «Πατριάρχης» του ρεμπέτικου, ο «Γενάρχης» του μπουζουκιού, το «Δέντρο» που βγάζει τους κλώνους της λαϊκής μουσικής. Η παρουσία του στην ελληνική μουσική σκηνή, από το 1930, σηματοδότησε μια σειρά από γεγονότα και οροθέτησε μεγάλες εξελίξεις που συνδέθηκαν με την πορεία του ρεμπέτικου, του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού (και, σε προέκταση, της λαϊκής μουσικής) μέχρι τις ημέρες μας, δηλαδή στην εκπνοή του περασμένου αιώνα.
Η ουσία, πάντως, είναι μία: ότι ο ιδιοφυής (και μεγαλοφυής) αυθεντικός λαϊκός καλλιτέχνης (συνθέτης, στιχουργός, τραγουδιστής, οργανοπαίκτης) με τις εμπνεύσεις, το ταλέντο και την προσφορά του, ολοκλήρωσε ένα μεγαλόπνοο έργο, το οποίο αποτελεί ακόμη τη μεγάλη πλατφόρμα, που πάνω σ' αυτήν κινείται και δημιουργεί, 70 χρόνια, ένας κόσμος ολόκληρος, που ασχολείται με αυτό που ονομάζουμε και εννοούμε λαϊκό τραγούδι.
Ο Μάρκος γεννήθηκε το πρωί της Τετάρτης 10 Μαΐου του 1905 στον συνοικισμό Σκαλί της Άνω Χώρας στην Ερμούπολη της Σύρου από καθολικούς γονείς, τον Δομένικο και την Ελπίδα, που ήταν φτωχοί αγρότες. Ήταν ο πρωτότοκος από τα αδέλφια του (Λεονάρδος, Φραγκίσκος, Αργύρης, Ρόζα, Γκράτσια).