Φραντς Λιστ - ο δεξιοτέχνης του πιάνου

(Ντομποργιάν, σημερ. Ράιντινγκ, Αυστρία 1811 - Μπάυροϊτ 1886). Ούγγρος συνθέτης και πιανίστας. Απαράμιλλος δεξιοτέχνης, ανανέωσε την πιανιστική τεχνική και καινοτόμησε στον τομέα της αρμονίας. Στη νεότητά του διηύρυνε τους ορίζοντες της πιανιστικής δεξιοτεχνίας φθάνοντας σε όρια αδιανόητα ως τότε, κάνοντας ό,τι περίπου είχε κάνει λίγα χρόνια για το βιολί το ίνδαλμά του, ο Παγκανίνι. Ο Λιστ έγινε το «αγαπημένο παιδί» της ευρωπαϊκής καλής κοινωνίας και ήταν διάσημος για τις ερωτικές του περιπέτειες.

Ο Λιστ υπήρξε αναμφίβολα ο πιο διάσημος πιανίστας της ιστορίας, εξαιρετικά καινοτόμος συνθέτης και άνθρωπος απροσμέτρητης γενναιοδωρίας.
Συνέθεσε συμφωνικά ποιήματα (Πρελούδια, 1854), Συμφωνία Φάουστ (1857), μια μεγάλη σονάτα, 12 σπουδές υπερβατικής εκτέλεσης και 19 Ουγγρικές ραψωδίες για πιάνο, ορατόριο (Christus), έργα για όργανο και το Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα Νο 1που θα ακούσουμε πιο κάτω.

Λούις Άρμστρονγκ, ένα μουσικό σύμπαν

Στις αρχές Αυγούστου συμπληρώνoνται 101 χρόνια από τη γέννηση του Λούις Ντάνιελ Άρμστρονγκ (4 Αυγούστου 1901 - 6 Ιουλίου 1971). Πρωτοπόρος της τζαζ μουσικής, αστέρας του κινηματογράφου, σύζυγος «κατά συρροήν», ο «Σάτσμο» –όπως ήταν το παρατσούκλι του– ήταν πολύ περισσότερα πράγματα από τη φωνή του.

Η ζωή δεν ήταν πάντα πολύ ευγενική με τον Άρμστρονγκ, τον άνθρωπο που έμοιαζε να τραγουδάει «σαν να προσπαθεί κάποιος να πει ένα αστείο μέσα από μια τρομπέτα γεμάτη με χαλίκια». Γεννήθηκε στο γκέτο των μαύρων στη Νέα Ορλεάνη, γιος ενός εργάτη και μιας πόρνης. Ο πατέρας του σύντομα εγκατέλειψε τη συζυγική στέγη και εκείνος έπρεπε να εργαστεί για να συντηρήσει τον εαυτό του και τη μητέρα του. Μετέφερε κάρβουνα και τραγουδούσε σε μπαρμπέρικα για να εξοικονομήσει κάποια χρήματα. Αυτή ήταν και η πρώτη του εμπειρία στη μουσική που τον βοήθησε να αρχίσει να καταλαβαίνει τι γινόταν γύρω του.

Ένα ατυχές περιστατικό τον βοήθησε να κάνει το άστρο του να λάμψει. Ύστερα από ένα άσκοπο πυροβολισμό στον αέρα ο 12χρονος Λούις συνελήφθη και πήγε στο αναμορφωτήριο. Εκεί του έδωσαν για πρώτη φορά να παίξει τρομπέτα. Η δεξιοτεχνία του και η εξέλιξή του στην εκμάθηση των πνευστών ήταν τόσο μεγάλες που μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα έγινε ο ηγέτης της ορχήστρας.

Βασίλης Τσιτσάνης - Το βαπόρι απ' την Περσία

Το μότορσιπ «Γκλόρια»

Στις 7 Ιανουαρίου του 1977 το μότορσιπ «Γκλόρια», φορτωμένο με 11 τόνους κατεργασμένο χασίς, συνολικής αξίας 4 δισ. δραχμών, ερχόμενο από την Βηρυτό και με προορισμό την Αμβέρσα ή το Άμστερνταμ, «πιάστηκε» στην Κορινθία, όπως έγραψε λίγες μέρες αργότερα ο Βασίλης Τσιτσάνης, και μία από τις μεγαλύτερες ποσότητες χασίς ως τότε στα παγκόσμια χρονικά κατασχέθηκε.

Τα ρεπορτάζ των εφημερίδων ανέφεραν ότι το «Γκλόρια» ήταν πλευρισμένο στα Ίσθμια και περίμενε εντολές για την πορεία του, όταν βρέθηκαν πάνω του έντεκα τόνοι χασίς σκεπασμένοι με λινάτσες. Συνελήφθησαν ο πλοίαρχος και οι ναυτικοί του πλοίου, μεταξύ αυτών και δύο Τούρκοι υπήκοοι, οι οποίοι είχαν κρυφτεί στις καμπίνες. Οι άντρες του Λιμενικού τους έριξαν καπνογόνα, αναγκάζοντάς τους να ανέβουν στο κατάστρωμα. Βρέθηκαν ακόμη δύο πιστόλια τύπου Μπράουνινγκ και πεντακόσιες σφαίρες.

Γούντστοκ 1969, το φεστιβάλ-ορόσημο της ροκ μουσικής

Η αφίσα του φεστιβάλ

Το τριήμερο Φεστιβάλ του Γούντστοκ, στις 15-17 Αυγούστου 1969, αποτέλεσε ορόσημο μιας ολόκληρης εποχής, αυτής των «παιδιών των λουλουδιών» που διακήρυσσαν την αγάπη και την ειρήνη –και τα ναρκωτικά– ως λύση σε όλα τα ανθρώπινα προβλήματα. 

Το Φεστιβάλ Ειρήνης και Μουσικής, όπως είχε ονομαστεί, πρέσβευε την επανάσταση των χίπις, που επεκτεινόταν πολύ πέραν της μουσικής, στα υψηλά ιδανικά της παγκόσμιας ειρήνης και της αγάπης.
Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι είναι το φεστιβάλ που άλλαξε τη ροκ μουσική. Συγκαταλέγεται, άλλωστε, στη λίστα του περιοδικού «Rolling Stone» με τις 50 στιγμές που άλλαξαν την ιστορία του rock and roll. 

Προσέλκυσε 450.000 οπαδούς του τρίπτυχου Sex, Drugs and Rock & Roll, οι οποίοι κατασκήνωσαν στους χώρους του φεστιβάλ, φωνάζοντας βροντερά συνθήματα για παγκόσμια ειρήνη και επιστροφή των Αμερικανών στρατιωτών από το Βιετνάμ, καθώς και για οριστική παύση των ρατσιστικών διακρίσεων εντός των ΗΠΑ. Το Γούντστοκ αποτέλεσε ιδανικό τόπο εκδήλωσης του γενικευμένου κοινωνικού αναβρασμού από την αμερικανική νεολαία, που επιζητούσε έναν νέο τρόπο ζωής, γεμάτο αγάπη και μακριά από προσωπικά συμφέροντα. 

Βαγγέλης Παπάζογλου ή Αγγούρης

Ντουρμπαλί Σμύρνης 1896 ή 1897 - Νίκαια Πειραιά 27.6.1943.
Εξαιρετικός συνθέτης και πρωτότυπος στιχουργός, ασχολήθηκε με τη μουσική από την παιδική του ηλικία. Στη Σμύρνη συνεργάστηκε με την Εστουδιαντίνα των Σιδερή και Περιστέρη και μετά το 1922 εγκαταστάθηκε στην Κοκκινιά, όπου άνοιξε το δικό του μουσικό στέκι. Στη Νίκαια γνώρισε και παντρεύτηκε την τραγουδίστρια Αγγέλα Μαρωνίτη.
Η δισκογραφική του παρουσία άρχισε το 1933 με το τραγούδι Αν ήμουν άνδρας, και ερμηνεύτρια την Κατίνα Χωματοπούλου. Ακολούθησαν οι περίφημοι Λαχανάδες με τον Στελλάκη Περπινιάδη, μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της δεκαετίας του 1930.
Ως το 1937 πέρασε στη δισκογραφία μόνο 25 τραγούδια και ήταν ο πρώτος που σταμάτησε να ηχογραφεί λόγω της σύγκρουσής του με τις επιτροπές λογοκρισίας, πραγματοποιώντας περιοδείες σε όλη την Ελλάδα ως την είσοδο των Γερμανών.
Σύμφωνα με μαρτυρίες, χάρισε πολλά τραγούδια του σε συναδέλφους του συνθέτες και τραγουδιστές. Ένα μεγάλο μέρος υλικού από στίχους και χειρόγραφες παρτιτούρες εμπιστεύθηκε λίγο προτού πεθάνει στον Σμυρνιό συνθέτη και φίλο του Κώστα Γιαννίδη, ο οποίος με τη σειρά του τα παρέδωσε στον γιο του, Γιώργη Παπάζογλου.

Γκέοργκ Φρήντριχ Χαίντελ - Βασιλικά πυροτεχνήματα

(Χάλε 1685 - Λονδίνο 1759). Γερμανός συνθέτης πολιτογραφημένος Βρετανός. Το μουσικό του ιδίωμα, που διακρίνεται για τη μεγαλοπρέπεια και τον λυρισμό του, αποτελεί αριστοτεχνική σύνθεση του ιταλικού, του γαλλικού, του γερμανικού και του βρετανικού ύφους. Έγραψε όπερες (Ρινάλντο, 1711) σονάτες κοντσέρτα και σουίτες (Μουσική των νερών, Μουσική για τα βασιλικά πυροτεχνήματα και κυρίως ορατόρια (Ο Ισραήλ στην Αίγυπτο, 1739, Μεσσίας, 1742, Ιούδας ο Μακκαβαίος, 1747).

Μουσική για τα βασιλικά πυροτεχνήματα

Για να απολαύσουμε το έργο αυτό πρέπει να έχουμε πάντα στο μυαλό μας τον σκοπό για τον οποίο γράφτηκε. Ο εορτασμός της υπογραφής της Συνθήκης του Αιξ-λα-Σαπέλ με πυροτεχνήματα στο Γκριν Παρκ του Λονδίνου δίνει την ευκαιρία στην Αυλή να παραγγείλει στον Βασιλικό Συνθέτη ένα επετειακό έργο. Η μουσική μπορεί να παρουσιασθεί σε όλη τη διάρκεια της βραδιάς.
 Όταν τελείωσαν οι εκδηλώσεις η Γέφυρα του Λονδίνου αποκλείσθηκε από τα αμάξια, το περίπτερο που είχε κατασκευασθεί επί τη ευκαιρία του γεγονότος πήρε φωτιά από τα πυροτεχνήματα, και ακολούθησαν συμπλοκές μεθυσμένων παντού στην περιοχή. Η μουσική όμως, με τον μεγαλοπρεπή χαρακτήρα και τα ποικίλματα, υπήρξε και παραμένει ένας θρίαμβος.
Το πρώτο μέρος είναι γραμμένο με τρόπο μιας εισαγωγής, αλλά τα χορευτικά μέρη μπορούν να ερμηνευθούν σε δημόσιους χορούς, έπειτα από απαίτηση του κοινού.
Το κυρίως θέμα, μια μεγαλειώδης φανφάρα (μελωδία με πανηγυρικό χαρακτήρα), ερμηνεύεται από την ορχήστρα. Αυτή η αβρή μελωδία επιβάλλει την πανηγυρική βασιλική ατμόσφαιρα των ανακτορικών εορτών στο πρώτο ήμισυ του 18ου αιώνα.

---

Νίκος Ρουμπάνης - Μισιρλού

Ο συνθέτης και στιχουργός της παγκόσμιας επιτυχίας «Μισιρλού», με καταγωγή από τη Στεμνίτσα Μαντινείας, γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1880(;). Σε ηλικία περίπου 25 χρόνων πήγε στην Αίγυπτο για να εργαστεί ως αρχιμουσικός στην υπηρεσία του βασιλιά Φαρούκ. Γύρω στο 1925 εγκαταστάθηκε στην Αμερική, όπου ίδρυσε και ανέλαβε τη διεύθυνση της Χορωδίας Ρουμπάνη στη Νέα Υόρκη. Μεταξύ άλλων έχει συνθέσει και εκκλησιαστική μουσική για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αμερικής. Στην Ελλάδα επέστρεψε έπειτα από 40 χρόνια, γύρω στο 1965, όπου και πεθαίνει τρία χρόνια αργότερα, το 1968.
Σύμφωνα με τον Γ. Κατσαρό, συνάδελφο και φίλο του Ν. Ρουμπάνη, πιθανόν να πρόκειται για διασκευή αραβικής μελωδίας που προέρχεται από την Αίγυπτο, ωστόσο ως σήμερα δεν έχει επιβεβαιωθεί η πληροφορία αυτή.
Η «Μισιρλού» σημείωσε τεράστια επιτυχία, με εκατοντάδες(!) επανεκτελέσεις και διασκευές σε όλο τον κόσμο, από καλλιτέχνες όλων των ειδών. Στη χώρα μας ηχογραφήθηκε μεταξύ άλλων από τους Τέτο Δημητριάδη (σε τρεις εταιρείες, το 1927, το 1942 και το 1946), Μαρία Καρελά (1941), Δανάη Στρατηγοπούλου (1949), Τζίμη Μακούλη (1949), Σοφία Βέμπο (1950) κ.ά.