Τρίτη, 30 Απριλίου 2013

Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη - Μάνος Χατζιδάκις

Τον Μάρτιο του 1962 θα κυκλοφορήσει αυτός ο δίσκος με ενορχηστρωτή και διευθυντή ορχήστρας τον Μάνο Χατζιδάκι. Μπουζούκι παίζουν ο Κώστας Παπαδόπουλος με τον Λάκη Καρνέζη και τον Στέλιο Μακρυδάκη. Το εξώφυλλο του δίσκου έχει φιλοτεχνήσει ο Γιάννης Τσαρούχης.

Στο οπισθόφυλλο του δίσκου ο Μάνος έγραφε:
Ο τίτλος του έργου, μου βγήκε μέσα από το δεύτερο στίχο της «Έρημης Χώρας» του Έλιοτ, που πρωτογνώρισα το 1943 στη θαυμαστή μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη.  
Ήμουν δεκαοχτώ χρονώ και ως τα είκοσί μου, που τελείωσε ο πόλεμος, ανακάλυπτα την Μεσόγειο, τον Ήλιο, τον Χριστό, την Ελλάδα και τα Ρεμπέτικα. Κάτι περίεργες και πρωτοφανέρωτες για μένα μελωδίες, μου κινήσαν την προσοχή και με φέρανε σε περιοχές πιο αυστηρές και πιο αληθινές.

Παρασκευή, 26 Απριλίου 2013

Η όπερα της πεντάρας - Μπέρτολτ Μπρεχτ, Κουρτ Βάιλ


Η «Όπερα της πεντάρας» είναι ένα από ομορφότερα μουσικά θεατρικά έργα, και το έχει συνθέσει ο Κουρτ Βάιλ, σε λιμπρέτο του μεγάλου Γερμανού δραματουργού, σκηνοθέτη και ποιητή, Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898-1956).  Το έργο έχει στοιχεία όπερας και δράματος και τάραξε τη σκηνή των μιούζικαλ. Έκανε πρεμιέρα το 1928, στο Θέατρο του Βερολίνου, παραμονές του Μεγάλου Κραχ. Είναι βασισμένο σε ένα σατιρικό καταγγελτικό έργο του 1728, του Τζον Γκέι, «Η όπερα του ζητιάνου» (Beggar's Opera). Από το ανέβασμά του και μετά εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να είναι δημοφιλές και να έχει γνωρίσει παγκόσμια επιτυχία, ακατάλυτο στον χρόνο. 

Πέμπτη, 18 Απριλίου 2013

«Ωδή στη Χαρά» - Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν

Η Συμφωνία αρ. 9 σε ρε ελάσσονα Op. 125 θεωρείται από πολλούς το μεγαλύτερο μουσικό έργο που γράφηκε ποτέ. Είναι η πρώτη φορά που ένας μεγάλος συνθέτης χρησιμοποιεί φωνές σε μια συμφωνία, και την κάνει χορωδιακή. Ο Μπετόβεν, θέλοντας να δημιουργήσει ένα έργο-ορόσημο αλλά ταυτόχρονα να εμφυσήσει και ένα ανθρωπιστικό μεγαλειώδες μήνυμα, θα χρησιμοποιήσει στίχους από ένα ποίημα του 1785, του Φρίντριχ Σίλερ, «An die Freude», την «Ωδή στη χαρά», με τροποποιήσεις που θα κάνει το 1803. Οι στίχοι τραγουδιούνται στην τελευταία πράξη από τέσσερεις σολίστ και χορωδία. Η συμφωνία αποτελείται από τέσσερα μέρη. Σήμερα στέκεται ως το πιο πολυπαιγμένο έργο παγκοσμίως.

Η Φιλαρμονική Εταιρεία του Λονδίνου είχε παραγγείλει αυτή τη συμφωνία, αλλά στο τέλος δεν ευδοκίμησε. Ο Μπετόβεν ξεκίνησε τη Ενάτη Συμφωνία το 1818 και την τελείωσε το 1824. Ο μέγιστος συνθέτης είναι πλέον κωφός.
Η πρεμιέρα του έργου γίνεται το 1824 στο «Κερντνερτορτεάτερ» της Βιέννης, σε μια κατάμεστη αίθουσα, και με τον Μπετόβεν παρόντα ύστερα από 12 χρόνια. Διηγούνται πολλές ιστορίες για αυτό το γεγονός. Το σίγουρο είναι ότι στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Ο συνθέτης δέχεται ενθουσιώδη χειροκροτήματα και παραπάνω μπιζαρίσματα ακόμη και από τους βασιλιάδες. Μόλις εκείνος θα αντιληφθεί την αποθέωση του κοινού, θα συγκινηθεί. Μπορεί να μην άκουγε αλλά έβλεπε μαντίλια στον αέρα, σηκωμένα χέρια και καπέλα…

Τρίτη, 9 Απριλίου 2013

Λούμπεν παλιά τραγούδια στη λούμπεν εποχή μας

Σύμφωνα με τα λεξικά, η λέξη λούμπεν σημαίνει αυτόν που έχει χάσει τα προνόμια της τάξης στην οποία ανήκε, έχοντας χάσει ταυτόχρονα και όλα τα δικαιώματά του. Υπό τον όρο «λούμπεν προλεταριάτο» τη συναντάμε στον Mαρξ και ύστερα από αυτόν σε πολλά άλλα έργα της κομμουνιστικής γραμματολογίας. «Λούμπεν προλεταριάτο» ο Mαρξ εννοούσε το εξαθλιωμένο και περιθωριακό τμήμα της εργατικής τάξης, που είχε χάσει την ταξική του συνείδηση και τον ρόλο του στην κοινωνία. Προσπαθούσε να επιβιώσει με ευκαιριακές εργασίες μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας.
Ο όρος αποδείχθηκε εξαιρετικά εύστοχος και χρήσιμος για να περιγράψει μερικά φαινόμενα της ρωμαίικης πορείας, που προχωράει στον χρόνο και φτάνει ως το δύσκολα να χαρακτηριστεί σήμερα και ούτω καθ' εξής.
Τα τελευταία χρόνια η «λούμπεν κατάσταση» και η κρίση αξιών είναι περισσότερο εκτεταμένες από ποτέ. Πέρα από την οικονομική, ζούμε στην έξαρσή τους και άλλες κρίσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται φυσικά και η καλλιτεχνική.

Τετάρτη, 3 Απριλίου 2013

Αντώνης… Βάργκας σερέτης και η περιπέτεια της Κάρμεν

Μια χουμοριστική ρεμπέτικη… τριλογία του 1939 που άφησε εποχή, εμπνευσμένη από ένα τραγούδι το οποίο ακούστηκε για πρώτη φορά στην ταινία του Ισπανού σκηνοθέτη Φλοριάν Ρέι «Carmen la de Triana» (1938) από την Αργεντινοϊσπανίδα ηθοποιό Ιμπέριο Αρχεντίνα. Το τραγούδι έχει τίτλο «Antonio Vargas Heredia» και είναι των Χουάν Μοστάζο, Χοακίν ντε λα Ολίβα και Φρανθίσκο Μερεσιάνο.
H πρωταγωνίστρια Ιμπέριο Αρχεντίνα, της οποίας το πραγματικό όνομα ήταν Μαγκνταλένα Νίλε ντελ Ρίο, ήταν παντρεμένη με τον σκηνοθέτη της ταινίας Φλοριάν Ρέι. Γεννήθηκε στην Αργεντινή το 1906 και πέθανε στην Ισπανία, σε ηλικία 97 χρόνων το 2003. Μεταξύ των θαυμαστών της ήταν ο Ισπανός δικτάτορας Φραγκίσκο Φράνκο και ο Αδόλφος Χίτλερ.



Antonio Vargas Heredia - Ιμπέριο Αρχεντίνα